تبلیغات
..... مهندسان ایرانی .....

..... مهندسان ایرانی .....
واردات و توزیع نهاده های کشاورزی ( کود - سم - بذر - سمپاش ) 

كاربردهای بیوتكنولوژی گیاهی و اهمیت آن برای كشور

 

كاربرد بیوتكنولوژی در كشاورزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در مطلب زیر برخی از مهمترین حوزه‌های اثر بیوتكنولوژی گیاهی معرفی شده است و تحلیلی دربارة ضرورت توجه به این حوزه از تكنولوژی‌های نو ارائه می‌گردد.

از كاربردهای بیوتكنولوژی در كشاورزی:

 

1_ بهبود كمی و كیفی محصولات كشاورزی:


بیوتكنولوژی با روشهای عمدتاً مهندسی ژنتیك، انقلاب سبزی را برای غلبه بشر بر گرسنگی و فقر غذایی بنیان نهاده است. دانشمندان با دست‌كاری ژن‌های یك گیاه، گونه‌ای از آن را به وجود می‌آورند كه نسبت به گونه طبیعی، محصول بیشتری تولید می‌كند، ‌‌یا برخی ویتامینها و مواد معدنی را كه نوع طبیعی فاقد آن است، دارا می‌باشد.

دانشمندان آمریكایی و ژاپنی روشی را تجربه و آزمایش كرده‌اند كه 20 درصد محصول برنج را افزایش می‌دهد و معتقدند میزان محصول‌دهی برنج تا سال 2020 باید 40 درصد افزایش یابد.(مأخذ 2) عجیب‌تر اینكه محققان مركز بین المللی اصلاح گندم و ذرت مكزیكو(
CIMMYT) پس از 20 سال تلاش توانستند گندمی دارای ساقه كوتاه و قوی با بیش از 200 دانه در هر ساقه كه عملكرد آن 18 تن در هكتار است، به وجود آورند. این در حالی است كه عملكرد پر محصول‌ترین ارقام موجود گندم، 12تن در هكتار و متوسط عملكرد گندم در جهان 7/2 و برای گندم آبی ایران1/2 تن در هكتار است.(مأخذ 1، شمارة 20) دانشمندان سوئیسی نیز موفق شده‌اند ویتامین A را در بخش خوراكی گیاه برنج، در دانه آن، افزایش دهند و بدین ترتیب در آینده نزدیك دانه‌های برنج غنی از ویتامینA به یاری كسانی كه غذای اصلی آنها برنج بوده و به دلایلی از فقر ویتامین A رنج می‌برند، خواهد شتافت.(مأخذ 2)

2_ مبارزه با آفات و بیماریها:



حشره‌كشهای بیولوژیكی كه بر اساس نقش یك باكتری به نام
Bacillus Thuringiensis(BT)عمل می‌كنند، از اوایل 1960 میلادی تاكنون مورد استفاده بوده‌اند. آفت‌كشهای بیولوژیكی كه از روشهای غیرنوتركیبی(Non recombinant) ساخته می‌شوند، برتری‌هایی بر سموم شیمیایی دارند؛ از جمله اینكه در مقابل آفات خاصّّّّّّی بسیار سمّی و مؤثّر بوده و در عین حال برای انسان، گیاه، حیات وحش و حشرات مفید زیانی ندارند. به علاوه آفت كشهای طبیعی می‌توانند به گونه‌ای گسترده برای انواع مختلف به كار روند بدون اینكه نیازی به برنامه‌های طولانی بهنژادی برای تولید گیاهان تغییر ژن یافته باشد.(مأخذ 1، شمارة 7)

رویكرد دیگر بیوتكنولوژی برای مبارزه با آفات و بیماری‌های گیاهی، مقاوم نمودن گیاه در برابر آنها از طریق دست‌كاری ژنتیك است.مثلا سازمان تحقیقات علمی- صنعتی استرالیا ژنی از لوبیای قرمز را وارد نخود فرنگی كرده و از این طریق آن را تا حد 5/99 درصد در برابر حملة شپشك‌ها مقاوم نموده است بدون آنكه خصوصیات دیگر، مثلا میزان محصول، نسبت به گونه طبیعی افت كند(مأخذ 1، شمارة26) و یا اینكه محققان آمریكایی با انتقال ژن Pin2 به گیاه برنج باعث مقاوم شدن آن در برابر حشرات شده‌اند،و نیز انتقال ژنی به اسمBT به گیاهانی مانند ذرّت، پنبه، و چغندر قند باعث مقاومت آنها در مقابل حشرات شده است(مأخذ 2) و واضح است كه این بخش از بیوتكنولوژی با از بین بردن نیاز به استفاده از سموم شیمیایی چه خدمتی به حفظ محیط زیست و صرفه جویی اقتصادی می‌نماید.

بیوتكنولوژی در مبارزه با علف‌های هرز نیز به كمك كشاورزی آمده است. از جمله مهمترین مواد كشندة علفهای هرز، گلیفوسیت(
Glyphosate) است كه در علف‌كش رونداپ(Roundup) موجود است. این ماده فعالیت آنزیم خاصی را در بسیاری از گیاهان كم می‌كند. به همین دلیل بسیاری از علف‌كشها قابل به كارگیری در مزارع كشت غلات نیستند زیرا باعث نابودی محصول نیز می‌گردند. ژن مورد هدف گلیفوسیت در باكتری سالمونلا تیفی‌موریم(Salmonella Typhimurium) نیز وجود دارد. با استفاده از جهش‌زایی(Autogenesis) و رشد این باكتری، ژن مقاوم به گلیفوسیت تهیه می‌شود. با انتقال این ژن می‌توان واریته‌های جدیدی از ذرت، پنبه و تنباكو را به علف‌كشها مقاوم كرد.(مأخذ 1، شمارة 7)

3- مقاوم كردن گیاه به شرایط نامساعد آب و هوایی و محیطی:


حدود 80 درصد اختلاف بین مقدار محصول بدست آمده و آنچه كه مورد نظر است، ناشی از تنش‌های محیطی است. هم اینك مهندسی ژنتیك توانسته است سیب زمینی و توت فرنگی مقاوم به یخبندان ایجاد نماید(مأخذ 1، شمارة 7). یا با تجهیز گیاه تنباكو به یك ژن باكتریایی، به بقای آن در محیط شور كمك كند (مأخذ 1، شمارة 11). با تولید برنج مقاوم به شوری نیز امكان زیر كشت بردن 5/86 میلیون هكتار از زمین‌های شور جنوب و جنوب شرقی آسیا فراهم می‌آید. .(مأخذ 2) دانشمندان ژاپنی مشغول تحقیق در مورد تولید گونه‌ای برنج پایدار در برابر خشكی و هوای سرد و مقاوم به بیماریها هستند(مأخذ 1، شمارة 49).

تحلیل:


بیوتكنولوژی گیاهی و به طور كلی بیوتكنولوژی، در سطح جهانی هنوز مراحل اولیه رشد و تكامل را می‌گذراند و تقریباً در ابتدای چرخه عمر خود قرار دارد بنابراین امكان نوآوری در آن برای كشورهای در حال توسعه مانند ایران وجود دارد. علاوه بر این چون عواید اقتصادی این تكنولوژی در مقایسه با بسیاری دیگر از رشته‌ها بیشتر است. با توجه به مزیت نسبی ما در بیوتكنولوژی ، بیوتكنولوژی می‌تواند یك ابزار قوی توسعه اقتصادی ایران باشد. زیرساختهایی به شرح زیر كه دولت نقش مهمی می‌تواند در ایجاد آنها داشته باشد، می‌تواند زمینه­ای مناسب برای توسعة بیوتكنولوژی در كشور باشد:

الف) وضع قوانین مناسب، مانند: قانون مالكیت معنوی، قانون تشویق و حمایت از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی داخلی و خارجی، تسهیل و افزایش اعطای بودجه تحقیقاتی و سعی در هدایت بخش عمد‌ه‌ای از این بودجه‌ها به بخش بیوتكنولوژی

ب) تلاش ویژه در جهت جلب متخصصین بیوتكنولوژی كشورهایی كه در این رشته پیشرفته‌تر از ما هستند و به دلیل ضعف‌های اقتصادی و ملاحظات سیاسی بین‌المللی علاقمند به همكاری با كشور ما هستند.

ج) تربیت تعداد نسبتاً زیادی فارغ التحصیل دانشگاهی در این رشته، در دراز مدت

د) وارد كردن سریع نتایج تحقیقات كاربردی محققین در چرخة توسعه اقتصادی

ه) تأسیس شركت‌های خصوصی و مؤسسات تحقیق و توسعه كه سهامداران آنها متخصصین بیوتكنولوژی باشند.


 

.: Weblog Themes By themzha :.

درباره وبلاگ

با سلام
علم را با خود به این دنیا نیاوردم و با خود نیز به گور نخواهم برد. علم را آموخته ایم تا به دیگران آموزش دهیم تا نسل به نسل بچرخد و تکمیل شود .
ما را در این امر همراهی کنید

مهندس علی جعفری
كارشناس ارشد كشاورزی
Telegeram.me/agronomic
09123882737
نظر سنجی
نظرتان در مورد وبلاگ و مطالب موجود چیست؟




صفحات جانبی
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب