تبلیغات
..... مهندسان ایرانی .....

..... مهندسان ایرانی .....
واردات و توزیع نهاده های کشاورزی ( کود - سم - بذر - سمپاش ) 


فوت و فن های مدیریت زراعی به زبان ساده


درختان را علمی هرس بفرمایید!
    
در سیستم باغداری سنتی، باغدار بعد از برداشت محصول از باغ های خود، از میزان كیفیت و كمیت مدیریت های زراعی خود می كاهد و عمده فعالیتش محدود به آبیاری و سمپاشی های دوره ای می شود. این روند ادامه پیدا می كند تا زمانی كه فصل پاییز از راه می رسد و برگ ها شروع به خزان می كنند. اكثریت، این گونه تصور می كنند كه با آغاز فصل خزان مدیریت های باغبانی نیز كم می شود و زمان استراحت است. اكثر مردم تصور می كنند بعد از برداشت میوه، كار تمام می شود. اما علم كشاورزی پاییز و زمستان را در حكم بستری می داند كه طی آن، درصد بالایی از كیفیت و كمیت محصول سال بعد درختان میوه تعیین می شود.
    
از جمله فعالیت های مهمی كه طی دوره ركود درختان و درختچه ها نباید فراموش كرد، هرس شخم های پاییزه، كوددهی و سمپاشی های زمستانه است.
   
    
هرس چیست؟
    
در یك تعریف كلی باید گفت هرس Pruning عبارت است از قطع كامل یا جزئی قسمت های مختلف گیاه به منظور تحت تاثیر قرار دادن و هدایت مسیر رشد و باروری گیاه.
    
از مزایایی كه عمل هرس می تواند در پی داشته باشد، می توان به حذف شاخه های ناخواسته بدشكل نابجا، خشك و آلوده به بیماری ها؛ توزیع مناسب شاخه ها در كلیه جهات به گونه ای كه هوا و نور به میزان كافی در تاج درخت نفوذ كند؛ ایجاد تعادل بین اندام های رویشی و سیستم ریشه؛ متعادل كردن بار میوه در درخت و جلوگیری از سال آوری؛ دادن فرم و اسكلت مناسب به درخت؛ شكل سازی و فرم دادن به گیاهان زینتی نظیر انواع سروها، شمشاد هاو...؛ محدود كردن رشد گیاه برای تسهیل عملیات باغی و جوان ساختن درختان مسن از طریق حذف شاخه های پیر و تحریك گیاه برای تولید شاخه های جدید اشاره كرد. www.agronomic.mihanblog.com
    
    
زمان هرسPruning time
    
هرسی كه طی فصل رشد در بهار و تابستان صورت می گیرد هرس تابستانه Green pruning نام دارد كه به آن هرس سبز هم گفته می شود نظیر هرسی كه برروی انواع درختچه های زینتی مثل به ژاپنی، یاس زرد و اسپیره بعد از اتمام دوره گلدهی در بهار انجام می شود. در برخی موارد این نوع هرس سبب افزایش رنگ و كیفیت میوه در سیب و انگور و هلو می شود. اگر هرس پس از ریزش برگ ها در پاییز با آغاز خواب زمستانه- مدت زمان بین اتمام ریزش برگ ها در پاییز و قبل از باز شدن جوانه ها در بهار - آغاز شود و تا اواخر زمستان ادامه داشته باشد، به آن هرس زمستانه Winter pruning گفته می شود البته باید مدنظر داشت كه در این محدوده زمانی عواملی چون شرایط جغرافیایی و اقلیمی نوع درخت و عادات رویشی و زایشی آن خطر سرمای زودرس پاییزه و سرمای دیررس بهاره از جمله مواردی هستند كه زمان هرس، نوع هرس و شدت هرس را تحت تاثیر قرار می دهند. طبق تحقیقات انجام شده هر چه هرس زمستانه در درختان و درختچه ها زودتر صورت بگیرد، جوانه ها در اوایل بهار زودتر شروع به رشد می كنند؛ این در حالیست كه در مناطقی كه احتمال وقوع سرمای دیررس بهاره وجود دارد، باز شدن سریع جوانه ها سبب قرار گرفتن آنها در معرض سرما و یخبندان می شود و ممكن است جوانه ها از بین بروند. یكی دیگر از معایبی كه هرس زودهنگام می تواند داشته باشد این است كه در درختان مناطق معتدله- كه اغلب از درختان مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری هرس می شوند - سبب می شود كه شاخه ها قبل از آنكه خود را برای تحمل سرما مقاوم كنند تحریك به رشد شوند، كه در این حالت از دامنه تحمل آنها كاسته می شود و ممكن است جوانه ها آسیب دیده و نوك شاخه های هرس شده یخزده و خشك شوند. توجه به این اصل در هرس، به باغدارانی توصیه می شود كه در مناطقی به سر می برند كه زمستان های ملایم دارد و خطر سرمازدگی و بارندگی های طولانی مدت در آنجا وجود ندارد از اواخر پاییز تا اواخر اسفند فرصت كافی برای عمل هرس دارند. اما در مناطقی كه احتمال یخبندان های طولانی مدت وجود دارد توصیه می شود هرس را تا اواخر زمستان و تا قبل از به جریان افتادن شیره گیاهی به تعویق بیندازند. كشاورزان اطلاعات مربوط به میزان بارش های سالیانه و دماهای فصول مختلف سال را می توانند از سازمان های هواشناسی منطقه خود دریافت نمایند تا با اطلاع كامل از شرایط جغرافیایی و اقلیمی باغ خود، مدیریت های زراعی خود را در بهترین زمان و با كمترین خطر آسیب دیدگی به درختان خود انجام دهند.
    
    
تقسیم هرس از نظر نوع برش شاخه
    
تنك كردن Thining Outنوعی قطع شاخه است كه در آن كل شاخه قطع می شود و در سرشاخه زنی Heading back شاخه ها كوتاه می شوند؛ به عبارتی جوانه انتهایی و چیرگی راسی برطرف می شود. در این نوع برش جوانه های جانبی شروع به رشد می كنند، این نوع برش عموما در مورد درختچه های زینتی همچون شمشاد برگ نوترون و درختان همیشه سبزی، چون انواع سروها دیده می شود. انتخاب صحیح هر كدام از این دو نوع برش مستلزم شناخت خصوصیات گیاه مورد نظر و تشخیص شاخه های قوی و بارده از شاخه های ضعیف، مریض، خشك و بی بار است باغدار باید توجه داشته باشد كه سربرداری های شدید در درختان میوه بدون انجام عمل تنك و حذف شاخه های دیگر سبب تولید شاخه های باریك علفی شده كه تحمل سنگینی وزن برگ و میوه را نخواهند داشت و امكان آنكه شكسته شوند در آنها زیاد است. سربرداری های متوالی، رشد رویشی را به شدت تحریك می كند و سبب می شود تا نفوذ نور و عبور هوای آزاد به داخل تاج درخت كمتر شده و همچنین از میزان فتوسنتز برگ ها و كیفیت رنگ دهی میوه ها كاسته شود. در مقابل تنك كردن بی رویه و غیراصولی، سبب كاهش شاخه وكمبود برگ شده و روی كیفیت و كمیت میوه ها تاثیر نامطلوب می گذارد. هرس اصولی و علمی هرسی است كه در آن بسته به نیاز هر درخت و با آگاهی كامل از عادات میوه دهی درخت و همچنین آشنایی با شرایط جوی، از هر دو نوع روش استفاده شود. به طور معمول شاخه های خشك، شكسته، مریض و نرك ها پاجوش ها، ریشه جوش ها و تنه جوش ها به طور كامل حذف می شوند و شاخه های قوی و بارده، سربرداری می شوند.
    
در هنگام هرس باید به چگونگی قرار گرفتن جوانه ها در شاخه های درختان توجه كرد. برخی جوانه ها حالت متقابل دارند و در سربرداری باید قیچی به صورت مستقیم و بدون زاویه بالای جوانه قرار بگیرد و ساقه هایی كه جوانه های متناوب دارند قیچی به صورت زاویه دار و در بالای جوانه ای كه رو به بیرون تاج درخت است قرار گرفته و عمل برش انجام شود. دقت كنید ساقه بدون آنكه جویده شود با یك فشار و حركت قطع شود. محل برش در شاخه ها را نباید بی اهمیت انگاشت. دقت كنید محل برش نسبت به جوانه خیلی دور و خیلی نزدیك نباشد، زاویه برش هم به سمت بیرون تاج بوده و در حدود 30 درجه بسیار مناسب است. باغدار باید به این نكته توجه كند كه ابزار استفاده در هرس استاندارد و تیز باشند و در صورت لزوم روغن كاری آن را قبل از هرس انجام دهند. استفاده از اره ها و قیچی های غیراستاندارد و زنگ زده و كُند نباید استفاده شود زیرا محل برش را ناصاف بر جای می گذارند و سبب می شوند تا بستری مناسب برای رشد و گسترش آفات و بیماری های قارچی ویروسی و باكتریایی ایجاد شود.
    
    
انواع هرس
    
یكی از انواع هرس كه در سال های اول بعد از كاشت درختان برروی آنها اعمال می شود عمل تربیت نام دارد كه طی آن برای درخت یك اسكلت و چهارچوب مناسب اتخاذ می شود. در این حالت شاخه های كج و نابجا و آنهایی كه زاویه كمی با تنه اصلی دارند حذف می شوند و شاخه های فرعی با زاویه باز سربرداری می شوند فاصله اولین شاخه تا سطح زمین بهتر است 60 سانتی متر باشد و شاخه های فرعی نیز 20 سانتی متر از هم فاصله داشته باشند. تعداد شاخه های فرعی اصلی در تاج درخت، در درختان سردسیری حداكثر 8 عدد است، در غیر این صورت با مشكل نفوذ نور به وسط درخت روبرو می شوند و همچنین اعمال مدیریت های زراعی به خوبی امكان پذیر نمی شود. برای دریافت بهترین زاویه و بیشترین دریافت نور از سه نوع هرس فرم طبیعی یا حفظ شاخه وسط و نگهداری آن شاخه به عنوان پیشاهنگ مركزیCentral Leader كه شاخه های فرعی از آنها منشعب می شوند و یا فرم محور متغیر Modified Leader كه در آن پس از قطع ساقه اصلی و به وجود آمدن چند شاخه جانبی قوی یكی از شاخه های جانبی كه معمولا بالاترین و نزدیك ترین شاخه به محور وسط است به عنوان پیشاهنگ و محور و جانشین ساقه اصلی قطع شده استفاده می كنند. نوع دیگر فرم جامی Open Center است كه برای دریافت نور بیشتر شاخه وسط از محل معینی قطع و شاخه های جانبی با موقعیت مساوی از اطراف آن به گونه ای خارج می گردند كه وسط درخت باز باشد.
    
هر سه نوع ذكر شده در بالا مزایا و معایبی دارند و برای یك نوع از درختان مناسب هستند در فرم طبیعی پیشاهنگ مركزی حجم تاج بزرگ و درخت پابلند می گردد و شاخه های اصلی تقریبا ضعیف هستند و به تدریج زیر بار خم می شوند. به علاوه، نفوذ نور در این روش تربیت كافی نیست و شاخه وسط ضعیف می گردد.
    
در فرم جامی امكان نفوذ نور و گردش هوا در داخل درخت بیشتر از انواع دیگر است و در میوه هایی كه تشكیل رنگ در آنها مهم است طرفداران بیشتری دارد اما در مناطقی كه نور فراوان است و رنگ میوه مورد نظر نیست فرم مناسبی نمی باشد.
    
بهترین روش برای درختان میوه تربیت با پیشاهنگ متغیر است كه محور از 60ـ70 سانتیمتری سطح زمین قطع می گردد. در بهار با ظاهر شدن شاخه های جانبی بالاترین آن به عنوان جایگزین محور اصلی انتخاب و آن را كمتر كوتاه می كنند و بقیه را در چهار طرف محور جدید و كوتاه تر هرس می كنند در حالی كه وسط درخت باز است، این روش، محاسن كلیه روش ها را دارد. بعد از ایجاد یك اسكلت مناسب در سال های اول كاشت درخت در زمین، هر ساله شاخه های خشك، مریض و نابجا و كلیه پاجوش ها و تنه جوش ها را قطع كنید

 

 

 

 

 

 


.: Weblog Themes By themzha :.

درباره وبلاگ

با سلام
علم را با خود به این دنیا نیاوردم و با خود نیز به گور نخواهم برد. علم را آموخته ایم تا به دیگران آموزش دهیم تا نسل به نسل بچرخد و تکمیل شود .
ما را در این امر همراهی کنید

مهندس علی جعفری
كارشناس ارشد كشاورزی
Telegeram.me/agronomic
09123882737
نظر سنجی
نظرتان در مورد وبلاگ و مطالب موجود چیست؟




صفحات جانبی
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب