تبلیغات
..... مهندسان ایرانی .....

..... مهندسان ایرانی .....
واردات و توزیع نهاده های کشاورزی ( کود - سم - بذر - سمپاش ) 

کشاورزی بیودینامیک

مقایسه کشاورزی بیودینامیک با سایر روش های مرسوم :

الف - کشاورزی تجاری :

در این روش از مواد شیمیایی نظیر کودها و آفت کش های سنتزی (synthetic) استفاده می شود که با وجود تأثیرات مثبت بر کنترل آفات گیاهی باعث تأثیرات منفی بر میکروارگانیزم های مفید و مواد آلی خاک می گردند . بکار بردن سموم شیمیایی ممکن است به افزایش آفات مقاوم بینجامد که در نهایت نیازمند سموم بیشتر و قوی تر خواهند بود . مواد شیمیایی که ناچاراً بمنظور افزایش زمان ماندگاری و براّق نمودن سطح خارجی محصولات بکار می روند ، به صدمات مهلک محیطی منتهی می گردند و همچنین سبب کاهش حضور انواع عناصر غذایی و تضعیف مزه مطلوب در محصولات تولیدی می باشند بطوریکه همگی از تفاوت طعم و مزه گوجه فرنگی های تجاری نسبت به گوجه فرنگی هایی که در باغچه های خانگی تولید می شوند ، آگاهی دارند . نهاده های شیمیایی که در کشاورزی تجاری مصرف می شوند علاوه بر تأثیرات منفی بر خاک ها قادرند پس از شسته شدن توسط باران و آب های آبیاری سبب آلودگی سفره های زیر زمینی با مصارف آشامیدنی شوند . بقایای سموم شیمیایی در محصولات کشاورزی که وارد بدن می گردند ، قادرند تا بر سیستم ایمنی (immune system) انسان صدمه بزنند ، ایجاد حساسیت (allergies) و تولید بیماری های عفونی (infections) و حتی سرطان (cancers) نمایند و نیز طعم محصولات تولیدی را تغییر دهند.

دکتر "استاینر" نظریه اقتصاد کشاورزی (agricultural economic) را ناشی از افکار کسانی می دانست که هیچگاه فعالیت کشاورزی نداشته اند . وی اعتقاد داشت که اجتماعات تولید کننده (producers) و مصرف کننده (consumers) محصولات کشاورزی باید به "سودبری دو جانبه" (mutual) بادوام بیندیشند . دستاوردهای مقطعی و فصلی از اهمیت چندانی برخوردار نیستند بلکه شادی (rejoice) ناشی از برداشت محصولات کشاورزی زمانی تحقق می یابد که رفع نیازهای غذایی بشر هماهنگ با تجدید نیروهای طبیعی انجام گیرند و آن تنها از طریق سیستم کشاورزی بیودینامیک امکان پذیر است  .

 

ب - کشاورزی ارگانیک (Organic farming) :

استفاده از تکنیک های کشاورزی سنتی بدون کاربرد نهاده های شیمیایی و سایر افزودنی ها کمک می نماید تا خاک و گیاهانی سالم داشته باشید . اعمال کشاورزی توأمان (companion planting) به کاهش سرایت آفات می انجامند و بهره جستن از تناوب زراعی ، کمپوست ها و ارقام سازگار محلی بر موفقیّت کشاورزی می افزایند . گرچه این روش نیز بر گیاهان و تولیدات کشاورزی بیش از خاک تأکید دارد امّا روشی بنیادین و مسیری صحیح در جهت بور ماندن از مضرّات کشاورزی تجاری می باشد  .

ج - تفاوت های کشاورزی بیودینامیک با کشاورزی ارگانیک :

برخی محققین (Lorand-1996) براساس وجود تمایزات بین باورهای شناخت وجود و هستی (ontological) ، شناخت ماهیّت و منابع (epistemological) و شیوه شناسی یا متدولوژی (methodological) به گروه بندی شامل جهار نمونه از کشاورزی یعنی کشاورزی سنتی و مرسوم (traditional) ، کشاورزی صنعتی (industrial) ، کشاورزی آلی (organic) و کشاورزی بیودینامیک (BD) پرداخته اند لذا برطبق آن کشاورزی بیودینامیک اوّلین سیستم کشاورزی اکولوژیک بوده است که در واکنش به کاربرد کودهای تجاری و کشاورزی تخصصی (specialized agriculture) محصولات زراعی و باغی در اواخر قرن بیستم میلادی طلوع کرد ولیکن هنوز هم برای بسیاری از کشاورزان عمده و دانشگاه ها بخوبی شناخته نشده است . نسبت دادن کشاورزی بیودینامیک به کشاورزی ارگانیک بدون دلیل و بی معنی نیست ، هرچند باید به تفاوت های فی مابین نیز توجه لازم مبذول گردد  . در حقیقت کشاورزی BD نوعی از کشاورزی ارگانیک پیشرفته است که در راستای افزایش تولیدات کشاورزی به کیفیت مواد غذایی و سلامت خاک نیز توجه ویژه ای دارد . کشاورزی بیودینامیک بر طبق موازین اکولوژیکی به هر واحد مزرعه ای بعنوان یک ارگانیزم یا "نهاد خود نگهدارنده" (self-contained" می نگرد که قادر به تولید محصولات سالم زراعی-باغی و دامی ، چرخه کامل عناصر غذایی و حفظ خاک است و کشاورزان بعنوان جزئی از این سیستم محسوب می گردند . مزرعه در کشاورزی BD بعنوان یک ساختار کلی مشتمل بر واحدهای زنده و غیر زندۀ منفرد است . این نوع کشاورزی بر توسعه عمومی و متعادل کل مجموعه کشاورزی شامل خاک ، گیاهان و حیوانات بسان یک واحد "خود غذا دهنده" (self nourishing) تأکید می ورزد . کشاورزی BD نظیر کشاورزی آلی و سایر روش های جدید کشاورزی اکولوژیک طرفدار بکارگیری کودهای دامی و کمپوست با اجتناب از کاربرد مواد شیمیایی بر خاک و گیاهان می باشد  . کشاورزی BD را معجونی از عملیات کشاورزی زنده و پویا (biological dynamic) می دانند . عملیات بیولوژیکی شامل یکسرس از تکنیک های کشاورزی ارگانیک است که به ایجاد خاک سالم می انجامند و عملیات بیودینامیک تمایل به تأثیر گذاری به موازات جنبه های متافیزیکی (metaphysical) بر مزرعه نظیر افزایش نیروهای زیستی حیاتی و یا تطابق امور زراعی با ریتم طبیعت چون کاشتن بذور در ضمن برخی از مراحل گردش اقماری می باشد  . درک تأثیرات متقابل فعالیت های جاری در اکوسیستم مزرعه با یکسری از تحوّلات کیهانی با در نظر داشتن جنبه های اقتصادی ، اجتماعی و طبیعی از وجوه تمایز روش بیودینامیک با سایر روش های مرسوم کشاورزی است . کشاورزی BD مؤکداً تمایل دارد تا به تعالی بین پدیده های فیزیکی و غیر فیزیکی دخیل در تولیدات کشاورزی دست یابد بنابراین بدون هیچگونه پیچیدگی می توان آنرا بعنوان مجموعه ای از عملیات کشاورزی "زیست پویا" محسوب داشت  .

کیفیت محصولات بیودینامیک :

درحالیکه غالباً بر وجود بقایای سموم شیمیایی در محصولات غذایی صحّه می گذاریم و آنها را برای سلامتی انسان مضر می دانیم و همچنین برخی مطالعات حاکی از نزول کیفیت پروتئین های گیاهی در اثر کاربرد آفت کش ها می باشند ، با وجود این تصوّر می شود که محصولات اگانیک در مقایسه با محصولات تجاری از کیفیت غذایی مطلوب برخوردار نیستند . باید توجه داشت که همواره گروهی از کارشناسان بر کیفیت غذایی تولیدات BD توجه دارند . گواینکه مقایسه در مورد عناصر غذایی موجود در تولیدات حاصل از روش های سنتی و ارگانیک همواره جدال برانگیز بوده است امّا مطمئناً در حال حاضر نمی توان با اساس علمی اختلافات کلی را در این تولیدات عنوان نمود و از این نظر به توجهات پژوهشگران و حکومت ها برای برافروختن شعله این شیوه از کشاورزی نیاز می باشد . برخی پژوهش ها (Worthington-1999) نشان می دهند که محصولات ارگانیک در 59 % موارد دارای بقایای سموم کمتر و عناصر غذایی افزونتری بوده اند و تنها در 27 % موارد برتری متعلق به محصولاتی بوده است که بصورت معمول تولید می شدند و در بقیه موارد نسبتاً برابر بودند . براساس همین تحقیق محصولات ارگانیک حدوداً به میزان 20 -10 % بیش از محصولات سنتی حاوی عناصر غذایی هستند درحالیکه به همین میزان از نیترات کمتری برخوردارند  .

استاندارد محصولات بیودینامیک :

مرام (tenet) اصلی کشاورزی BD بر تولید محصولاتی حاوی عناصر غذایی بیشتر و مزه بهتر نسبت به سایر روش های کشاورزی مرسوم (conventional methods) استوار گردیده است  . البته بسیاری از دیگر روش های کشاورزی نیز دارای چنین ادعایی هستند لذا سازمان "دیمیتر" (Demeter organization) برای استاندارد نمودن تولیدات بیودینامیک در سال 1928 میلادی بنیانگذاری شد. واژه "دیمیتر" به معنی الاهه (goddess) حاصلخیزی و فراوانی (fertility & abundance) در افسانه های یونانی است ولی در این مقوله بعنوان نوعی گواهی می باشد که در بیش از 40 کشور جهان مورد استفاده قرار می گیرد . مجوّز استفاده از علامت "دیمیتر" توسط انجمن های بیودینامیک کشورها به تولید کنندگانی که مزارع آنها تحت بازرسی های مداوم و منظم قرار می گیرند ، داده می شود . این علامت به مصرف کنندگان از نظر سلامت بودن و رعایت استانداردهای بین المللی کشاورزی BD اطمینان می دهد . جامعه "دیمیتر" آمریکا در سال 1980 میلادی تأسیس شده و اوّلین گواهی مزرعه ای خود را در سال 1982 میلادی صادر نموده است .

انواع آمیزه های بیودینامیک :

آمیزه های بیودینامیک (biodynamic preparations) منحصراً از طریق تخمیر مواد اوّلیه با منشاء آلی و طبیعی حاصل می گردند که به فرآیندهای تشکیل هوموس در خاک ، رشد طبیعی گیاهان و ایجاد توازن زیستی (harmonic-life) کمک می کنند . از اندام های حیوانات بخاطر خصوصیات بی نظیر آنها بعنوان بخشی از ارگانیزم جانوران و قابلیت ارائه وظایف کاتالیزوری در جهت وقوع واکنش های مطلوب تخمیری بهره می گیرند . برای مثال گل های بابونه که از جنبه داروئی بعنوان هضم کننده غذا مصرف می شوند زمانیکه در ترکیب کمپوست قرار می گیرند ، قادرند تا در نقش یک کاتالیزور بر وقوع تخمیر بخش های امعاء و احشاء گاوها (bovine intestine) کمک نمایند و بدینطریق وابستگی آشکاری بین گل های بابونه و ارگان حیوانی وقوع می یابند . برای درک ضرورت استفاده از اجزاء کالبد حیوانی جهت تهیّه کمپوست و یا مواد قابل پخش مبتنی بر شاخ (born-based) حیوانات باید ملاحظه داشت که افزایش حاصلخیزی خاک ها نیازمند بکارگیری انواع مختلف مواد معدنی مورد نیاز گیاهان است . بکارگیری این مواد باعث ازدیاد کرم های خاکی (earth worms) و افزایش فعالیت آنها می گردند . همچنین به سرعت پوسیدگی مواد آلی در خاک کمک می نمایند تا جایگزین مواد غذایی تنزل یافته (eroded) خاک ها گردند . تمامی انواع آمیزه های BD را در برخی کشورها می توان از طریق سفارش به اتحادیه های کشاورزی بیودینامیک (biodynamic agricultural association) تهیّه نمود ولیکن در سایر نقاط باید آنها را شخصاً تدارک دید .

کمپوست بیودینامیک (biodynamic compost):

بکارگیری کمپوست ها بعنوان یک مزیّت در کشاورزی مطرح هستند . کمپوست های بیودینامیک از اساسی ترین اجزاء سیستم BD هستند که به چرخه کودهای دامی و سایر بقایای آلی ، تثبیت نیتروژن ، تهیّه هوموس و افزایش سلامت خاک کمک می نمایند . آنها به کمک آمیزه های 507 -502 BD تهیّه می گردند و از ارزش بی نظیری برخوردارند لذا کمپوست ها و آمیزه های بیودینامیک را می توان بنیان سیستم BD محسوب داشت آنچنانکه کیفیت دینامیک و بیولوژیک آنها مکمل یکدیگرند . کمپوست های BD بعنوان منبع تولید هوموس در مدیریّت سلامتی خاک و تجلّی وفور انرژی حیاتی در مزرعه محسوب می شوند  . کمپوست های BD را از مواد بخصوصی با منشاء گیاهی تهیّه می کنند و از این طریق کیفیت محصولات تولیدی را با بکارگیری مواد طبیعی نظیر کودهای دامی و کوآرتز بهبود می بخشند  . از عصاره کمپوست ها نیز در کشاورزی های ارگانیک و بیودینامیک بمنظور پیشگیری از بیماری های گیاهی و بهبود ازدیاد مواد تلقیحی میکربی استفاده می گردد. تدارک کمپوست های BD بوسیله شش گیاه دارویی مشهور بنام های بومادران ، بابونه ، گزنه سوزش آور ، بلوط ، قاصدک و سنبل الطیب انجام می گیرند . خواص ویژه آنان سبب افزایش تأثیر گذاری بر دوام پویایی خاک ها بواسطه بروز فرآیندهای تخمیری می شوند . برای بهبود اثرات آنها به یک لایه پوششی از مواد آلی حیوانی نیاز است تا بعنوان کاتالیزور در خدمت وقوع فرآیندهای لازم باشند . زمانیکه این مواد "شبه هوموس" (humus like) آماده شوند ، باید آنها را به مقادیر جزیی به مواد در حال کمپوست شدن اضافه کرد بطوریکه اثرات آنها در سرتاسر توده منتشر گردند . این مواد به هدایت و تنظیم فرآیندهای تجزیه ای در جهت شکل گیری هوموس در خاک و در نتیجه تدارک عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان نظیر : S , K , N , Ca , Si , P به فرم های قابل دسترس کمک می نمایند. دستورالعمل های تولید کمپوست های BD تجارتی باید دقیقاً رعایت گردند . بعد از اینکه کمپوست تهیّه شد آنگاه باید آمیزه های 507 -502 را بفواصل 7 -5 فوت درون سوراخ هایی بعمق 20 اینچ در توده کمپوست جاسازی نمود . آمیزه شماره 507 یا مایع حاصل از گیاه سنبل الطیب را باید در بخش خارجی تودۀ کمپوست اسپری نمود و یا با دست بر روی توده افشانید  .

در روش "توده های ساکن" (static pile) که برای مقاصد تجاری کاربرد دارند ، توده ای بزرگ از علف های دسته شده (windrow) را فراهم می سازند و آمیزه های BD را بر روی آنها می پاشند سپس آنها را با کاه می پوشانند و برای مدت شش ماه تا یکسال به حال خود رها می کنند تا زمان استفاده از آنها فرا برسد . در موارد کاربرد آمیزه ها و استارترهای کمپوست BD باید به مواردی چون دفعات هوادهی (aeration) تودۀ کمپوست و مدت زمان لازم برای کامل شدن فرآیند (length till maturity) توجه کافی مبذول شود . برخی محققین عقیده دارند که بهم زدن توده کمپوست ، کاربرد میکرو ارگانیزم ها و استفاده از پشم گوسفندان برای پوشانیدن توده باعث کنترل دما و CO2 گردیده و بر کیفیت کمپوست خواهند افزود . در مزارع بزرگتر که با حجم بیشتری از کمپوست ها سروکار می رود ، اغلب به مدیریت توده ها به کمک "بهم زن های" کمپوست (compost turner) می پردازند و بدین طریق زمان رسیدن به تکامل را به 3 -2 ماه کاهش می دهند . هوادهی توده های ساکن یا (ASP (aerated static pile از روش های جدیدی است که ضمن آن لوله های تهویه (ventilation pipes) را جهت افزایش فراهمی اکسیژن و کاهش زمان لازم برای بلوغ میکروارگانیزمی (bio-maturity) کمپوست در درون هر توده جاسازی می نمایند

تهیّه کمپوست بیودینامیک به کمک مواد معدنی (mineralized compost):

افزودن پودر سنگ های معدنی (rock) نظیر : green sand و granite dust به توده کمپوست از قدیم الایام جهت تهیّه کمپوست مواد معدنی شناخته شده است . اضافه کردن پودر سنگ های معدنی به مواد کمپوست و اسیدهای آلی (organic acids) که ضمن فرآیندهای تجزیه ای آزاد می شوند ، کمک می نماید تا عناصر معدنی موجود در پودر سنگ به صورت محلول درآیند و قابلیّت دستیابی آنها برای گیاهان افزایش یابند . انتخاب روش کمپوست سازی به وسعت اراضی کشاورزی ، منابع مالی و ابزارهای قابل دسترس و در نهایت اهداف مورد نظر بستگی دارد . کشاورزان می توانند کمپوست های BD تولید شده را بصورت فله ای و یا بسته بندی جهت کسب درآمدهای جانبی به سایر کشاورزان منطقه عرضه نمایند . براساس تحقیقاتشگاه ایالتی واشنگتن (WSU) توسط دکتر "R.Carpenter" و دکتر "J.Reaganold" استفاده از آمیزه های کمپوست BD دارای اثرات معنی داری بر فرآیندهای کمپوست سازی می باشند زیرا اینگونه فرآیندها از دمای بیشتر ، آماده سازی سریعتر و میزان نیترات افزونتری برخوردارند

مبارزه با آفات ، بیماری ها و علف های هرز در کشاورزی بیودینامیک :

با وجودیکه مصرف آفت کش ها پس از جنگ جهانی دوّم تاکنون حدود 10 برابر افزایش یافته است ولیکن میزان خسارات آفات به محصولات کشاورزی به دو برابر بالغ گردیده اند و بواسطه کاربرد سموم قوی تر از مقاومت طبیعی گیاهان به آفات بسیار کاسته شده است . مصرف محصولات حاوی بقایای سموم شیمیایی کُشنده بویژه از انواع تجمعی (accumulative) باعث صدمات زیادی بر ارگانیزم انسان و دام می گردند. بسیاری از کشاورزان و مصرف کنندگان هیچگونه اطلاعی از آفت کش های بادوام حاوی ترکیبات کلر (Cl) یعنی POPs (persistent organochlorine pesticides ندارند . این مواد نظیر DDT که بصورت فعال تا مدت ها در خاک ، گیاهان و جانوران باقی می مانند برای سلامتی انسان بسیار مضرند . باوجودیکه استفادۀ بسیاری از سموم کشاورزی در کشورهای پیشرفته جهان ممنوع گردیده اند امّا شرایط کنونی بسیار بحرانی می نماید و اغلب اراضی کشاورزی همچنان درمعرض کاربرد انواع مواد شیمیایی قرار دارند . تجزیه اینگونه مواد شیمیایی در خاک به زمان نسبتاً طولانی نیازمندند مثلاً تجزیه DDT حدود 80 سال طول می کشد . مواد شیمیایی مصرفی در کشاورزی بدون محدودیت عمده ای می تواند به سایر کشورهای جهان توسط انسان ، آب و هوا منتقل گردند . تمامی اینگونه تأثیرات زیان آور بر محیط و انسان غالباً از چشم مردم پنهان مانده اند گواینکه در حدود 40 سال پیش خانم "Rachel Carson" در کتاب جنجال برانگیز "بهار خاموش" (silent spring) به بیان هشدارهایی در مورد زیان های مهلک کاربرد مواد شیمیایی در امور کشاورزی پرداخته است . امروزه همچنان اثراتی از DDT در نمونه های آزمایشی شیر دام ها یافت می شوند . عوارضی چون سرطان ، کاهش باروری ، سقط جنین (stillbirth) ، ناراحتی های عصبی (neurological abnormality) ، صدمات کبدی (liver damage) و نقص کاربرد ایمنی بدن (impaired immune function) از اثرات منتسب به DDT هستند . اینگونه موضوعات بشر را بر آن می دارند تا به جستجوی راه هایی مطمئن ، بادوام ، ارزان و مؤثر در راستای کاهش غلظت آفت کش ها در خاک و جلوگیری از جذب آفت کش ها توسط محصولات کشاورزی بپردازد . کشاورزی BD به مسئله کنترل بیماری ها و آفات گیاهی در راستای ایجاد تعادل سالم در ساختار مزرعه می نگرد

.: Weblog Themes By themzha :.

درباره وبلاگ

با سلام
علم را با خود به این دنیا نیاوردم و با خود نیز به گور نخواهم برد. علم را آموخته ایم تا به دیگران آموزش دهیم تا نسل به نسل بچرخد و تکمیل شود .
ما را در این امر همراهی کنید

مهندس علی جعفری
كارشناس ارشد كشاورزی
Telegeram.me/agronomic
09123882737
نظر سنجی
نظرتان در مورد وبلاگ و مطالب موجود چیست؟




صفحات جانبی
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب